Stedenband Tilburg Same Tanzania

Hiv/aids van de andere kant
Ook dit jaar organiseerde de Werkgroep Wereld Aids Dag Brabant een expertmeeting over hiv/aids. Deze vond plaats op dinsdag 4 december in het CZ-gebouw in Tilburg. ‘Wat kunnen wij van onze Afrikaanse gasten leren?’, was dit jaar de centrale vraagstelling.

De volgende Afrikaanse gasten waren bij de expertmeeting aanwezig:
Nomusa Mpinga werkzaam bij een organisatie die zich bezig houdt met hiv en aidsgerelateerde problematiek, o.a. de opvang van kinderen, in Zuid-Afrika.
Norbert Mchomvu, hoofd Health Department van het Development Team van het bisdom Same, Tanzania.
Martha Ntute, verpleegkundige in Emfulenie, Zuid-Afrika en voorzitter van een thuiszorgorganisatie voor o.a. aidspatiënten.
Alle drie v.l.n.r. zittend op de voorgrond
Genes Kateri, coördinator van het Caritas department van het bisdom Same, Tanzania.
Alberto Samuel Zitha zanger, kunstenaar en medewerker van de ‘Stichting Jongeren in de wijk Triunfo samen tegen Aids’ in Maputo, Mozambique, staand links en rechts van Nelleke van der Wiel.

Het organisatiecomité en gasten
Vanuit Brabantse particuliere ontwikkelingsorganisaties was er de nodige belangstelling om van de Afrikaanse gasten te leren en in gesprek te treden over hiv/aids. Om 14.00 heette Harrie van Rooij, voorzitter van de Hiv Vereniging, afdeling Brabant en lid van de werkgroep Wereld Aids Dag Brabant, de gasten uit Afrika en de bezoekers welkom.

Vervolgens splitste de groep zich om deel te nemen aan twee workshops. Bij de ene groep sloten Norbert en Kateri zich aan. Bij de andere was er de mogelijkheid om met Martha, Nomusa en Zitha in gesprek te treden. Na een pauze werd van groep gewisseld. De workshops werden ingevuld aan de hand van vragen
van de bezoekers.

In gesprek over aids in Same
De vragen die Norbert en Kateri in de eerste ronde kregen voorgelegd hadden voornamelijk te maken met het geven van voorlichting en het omgaan met taboe en stigma. Vragen van de deelnemers waren: Wat voor specifieke programma’s gebruik je wanneer je mensen wilt voorlichten over hiv/aids? Hoe zorg je dat je voorlichting aansluit bij de doelgroep die je voor ogen hebt? Hoe geven jullie in Tanzania voorlichting over hiv/aids?
Naar aanleiding van deze vragen ontstond een interessant gesprek over de moeilijkheden die je tegenkomt wanneer je aan de slag gaat met voorlichting.
Het bisdom Same kiest voor een Home Based Care aanpak en alle mensen die ziek zijn krijgen hulp. Op deze manier worden de mensen zoveel mogelijk beschermd tegen het stigma dat er heerst op mensen die hiv-positief zijn. Daarnaast blijkt dat verandering langzaam tot stand komt en dat je in je benadering oog moet hebben voor de culturele en traditionele achtergrond. Jongens en meisjes worden bijvoorbeeld gescheiden voorgelicht.
In de tweede workshop waren de vragen aan Norbert en Kateri met name gericht op preventie, de rol van de kerken in de hiv/aidsproblematiek en de effectiviteit van projecten. Waar liggen je belangen als je preventief gaat werken? Welke doelgroep stel je centraal? Hierbij werd benadrukt dat het van belang is om alle mensen te bereiken. De preventie van hiv/aids kent twee prioriteiten: het geven van voorlichting aan alle leeftijdsgroepen en het bestrijden van discriminatie door het taboe op seks en hiv/aids te doorbreken.
Op dit moment wordt er vanuit de kerk niet gesproken over het gebruik van condooms. Binnen de werkzaamheden van het bisdom wordt condoomgebruik omzeild. Wanneer er gesproken wordt over effectiviteit van projecten, dan is het van belang dat er vanuit het Westen ondersteuning geboden blijft worden. Dergelijke initiatieven moeten goed aansluiten bij de cultuur van het land.

Mozambique en Zuid-Afrika
In de workshops met de gasten uit Mozambique en Zuid-Afrika werd ingegaan op de onderwerpen privacy, taboe, educatie, medicatie en de effectiviteit van bestaande programma’s. Hierbij merkte Zitha op dat mensen in Mozambique het bestaan van hiv/aids niet erkennen. In de organisatie waar hij werkzaam is, richt men zich ze dan ook met name op jongeren. Bij hen ligt immers de toekomst.
Nomusa gaf aan dat zij er in Zuid-Afrika voor kiest om seksuele omgang langzaamaan te betrekken bij de voorlichting over hiv. Op die manier sluit ze aan bij de leeftijd van de kinderen.
Na de pauze werden de gasten in deze groep bevraagd over de positie van mensen die hiv-positief zijn in hun landen. Zitha gaf aan dat het in Mozambique heel moeilijk is om aan werk te komen wanneer je hiv-positief bent. Daarnaast wegen in Mozambique andere zaken nog zwaarder dan de hiv-problematiek, zoals de armoede.
Na de workshops was er de gelegenheid om onder het genot van een hapje en een drankje na te praten. De middag werd door de deelnemers als zeer zinvol ervaren.

Elma van Dongen,
Stagiaire culturele maatschappelijke vorming